હઝરત બિલાલ — આશિક-એ-રસૂલ ﷺ
હઝરત બિલાલ (રઝિ.) ને એકવાર કોઈએ પૂછ્યું કે "તમે પહેલીવાર હુઝૂર નબી કરીમ ﷺ ને કેવી રીતે જોયા હતા?" હઝરત બિલાલ (રઝિ.) ફરમાવે છે કે "હું મક્કાના લોકોને બહુ જ ઓછો જાણતો હતો. કારણ કે હું એક ગુલામ હતો અને અરબમાં ગુલામો સાથે અમાનુષી (ઝુલ્મ ભર્યું) વર્તન સામાન્ય હતું. તેમની ક્ષમતા કરતાં વધુ તેમની પાસે કામ લેવામાં આવતું હતું, તેથી મને ક્યારેય એટલો સમય જ નહોતો મળતો કે બહાર નીકળીને લોકોને મળું. આથી, મને હુઝૂર પાક ﷺ, ઇસ્લામ કે એવી કોઈ પણ વસ્તુની બિલકુલ ખબર નહોતી. એકવાર એવું બન્યું કે મને સખત તાવ આવી ગયો. કડાકાની ઠંડીની ઋતુ હતી અને અતિશય ઠંડી તથા તાવે મને બહુ નબળો કરી દીધો હતો, તેથી હું ગોદડું ઓઢીને સૂઈ ગયો. આ તરફ મારો માલિક એ જોવા આવ્યો કે હું જવ (બાર્લી) પીસી રહ્યો છું કે નહીં. તે મને ગોદડું ઓઢીને સૂતેલો જોઈને ગુસ્સાથી લાલચોળ થઈ ગયો. તેણે ગોદડું ખેંચી લીધું અને સજા તરીકે મારું ખમીસ (શર્ટ) પણ ઉતરાવી દીધું અને મને ખુલ્લા આંગણામાં દરવાજા પાસે બેસાડી દીધો કે 'અહીં બેસીને જવ પીસ'. હવે સખત ઠંડી, ઉપરથી તાવ અને આટલું ભારે મહેનતનું કામ, હું રડતો જતો હતો અને જવ પીસતો જતો હતો. થોડી જ વારમાં દરવાજા પર ટકોરા પડ્યા, મેં અંદર આવવાની પરવાનગી આપી તો એક અત્યંત ગંભીર અને નૂરની ચમકવાળા ચહેરાવાળા સજ્જન અંદર દાખલ થયા અને પૂછ્યું, 'યુવાન! કેમ રડે છે?' જવાબમાં મેં ગુસ્સામાં કહ્યું, 'જાઓ તમારું કામ કરો, તમને એનાથી શું કે હું ગમે તે કારણે રડું, અહીં પૂછવાવાળા ઘણા છે પણ મદદ (ઉપાય) કોઈ કરતું નથી.' ટૂંકમાં કહીએ તો બિલાલે હુઝૂર ﷺ ને કાફી સખત શબ્દો કહ્યા. હુઝૂર સલ્લલ્લાહુ અલયહી વસલ્લમ આ શબ્દો સાંભળીને ચાલવા લાગ્યા. જ્યારે તેઓ જવા લાગ્યા તો બિલાલે કટાક્ષમાં કહ્યું, 'બસ? હું નહોતો કહેતો કે પૂછે છે બધા પણ ઉપાય કોઈ કરતું નથી.' હુઝૂર ﷺ આ સાંભળીને પણ ચાલતા રહ્યા. બિલાલ કહે છે કે દિલમાં જે નાની એવી આશા જાગી હતી કે આ માણસ કોઈ મદદ કરશે, તે પણ તૂટી ગઈ. પરંતુ બિલાલને ક્યાં ખબર હતી કે જે માણસ સાથે હવે તેમનો પાલો પડ્યો છે, તે પોતે 'રહેમતુલ-લિલ-આલમીન' (સમગ્ર સૃષ્ટિ માટે દયારૂપ) છે! બિલાલ કહે છે કે થોડી જ વારમાં તે સજ્જન પાછા આવ્યા. તેમના એક હાથમાં ગરમ દૂધનો કટોરો અને બીજા હાથમાં ખજૂર હતી. તેમણે તે ખજૂર અને દૂધ મને આપ્યા અને કહ્યું, 'ખાઓ-પીઓ અને જઈને સૂઈ જાઓ.' મેં ચિંતામાં કહ્યું, 'તો આ જવ કોણ પીસશે? જો નહીં પીસાય તો માલિક સવારે બહુ મારશે.' તેમણે કહ્યું, 'તમે સૂઈ જાઓ, આ પીસેલા જવ સવારે મારી પાસેથી લઈ લેજો.' બિલાલ સૂઈ ગયા અને હુઝૂર ﷺ એ આખી રાત એક અજાણ્યા હબશી ગુલામ માટે ઘંટી પીસી! સવારે બિલાલને પીસેલા જવ આપ્યા અને ચાલ્યા ગયા. બીજી રાત્રે પણ એવું જ થયું, દૂધ અને દવા બિલાલને આપ્યા અને આખી રાત ઘંટી પીસી. આવું સળંગ ત્રણ દિવસ સુધી થતું રહ્યું, જ્યાં સુધી બિલાલ બિલકુલ સાજા ન થઈ ગયા. આ તે પરિચય હતો જેની કૂખમાંથી એ અમર (લાફાની) ઇશ્કે જન્મ લીધો કે આજે પણ બિલાલને 'સહાબી-એ-રસૂલ' પછી, 'આશિક-એ-રસૂલ' પહેલાં કહેવામાં આવે છે. તેમણે હુઝૂર ﷺ ના વિસાલ (વફાત) પછી અઝાન આપવાનું બંધ કરી દીધું હતું, કારણ કે જ્યારે અઝાનમાં 'અશ્હદુ અન્ન મુહમ્મદર રસૂલુલ્લાહ' સુધી પહોંચતા, ત્યારે હુઝૂર ﷺ ની યાદમાં તેમની હેડકીઓ બંધાઈ જતી હતી અને તેઓ ચોધાર આંસુએ રડવા લાગતા હતા. ત્યાગ અને ભાઈચારાની આ ભાવના એટલી શક્તિશાળી છે. અલ્લાહ આપણને બધાને આના પર અમલ કરવાની તૌફીક આપે. આમીન." (મનકૂલ — પસંદગી: ઇસ્લામિક ટ્યુબ પ્રો એપ્લિકેશન)
